Kapilaroskopia jest nieinwazyjną, niebolesną metodą oceny małych naczyń krwionośnych (kapilar), najczęściej w obrębie wałów paznokciowych dłoni.

Aby uzyskać najlepszej jakości obrazy używa się do tego badania mikroskopu zaopatrzonego w kamerę oraz łącze umożliwiające połączenie z monitorem komputera, dzięki czemu obrazy są widoczne na ekranie. Ponadto dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu jest możliwość wykonywania pomiarów, archiwizacji i drukowania zdjęć.

Morfologia kapilar jest w charakterystyczny sposób zmieniona w przebiegu niektórych chorób układowych tkanki łącznej takich jak: twardzina układowa, mieszana choroba tkanki łącznej, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy, zespół antyfosfolipidowy. W przypadku tych jednostek kapilaroskopia jest bardzo pomocna w postawieniu diagnozy już na wczesnym etapie choroby, często jeszcze przed wystąpieniem objawów choroby.

Kapilaroskopia pełni również ważną rolę w różnicowaniu pomiędzy pierwotnym i wtórnym objawem Raynauda. Jest to zaburzenie polegające na napadowym bieleniu, następnie sinieniu i przekrwieniu palców rąk, stóp, z towarzyszącym drętwieniem, najczęściej po ekspozycji na zimno lub stres.

Pierwotny objaw Raynauda jest właściwie jedynie wadą kosmetyczną, nie prowadzi do rozwoju choroby. Obraz kapilaroskopi jest w tym przypadku prawidłowy i niezmienny w czasie.

Wtórny objaw Raynauda zwykle wyprzedza objawy choroby układowej tkanki łącznej, w tym przypadku oraz kapilar w kapilaroskopii jest nieprawidłowy i szybko zmienia się w czasie.

Zalecane jest więc wykonanie tego badania u osób, u których podejrzewa się chorobę układowa tkanki łącznej, u których wystąpił objaw Raynauda lub obecne są przeciwciała przeciwjądrowe we krwi.

Kapilaroskopia jest też wykorzystywana przez chirurgów naczyniowych w diagnostyce zaburzeń przepływu włośniczkowego w przebiegu powikłań cukrzycy, chorobach naczynioskurczowych, przewlekłej niewydolności żylnej, obrzękach limfatycznych i miażdżycy oraz w niedokrwieniu kończyn dolnych pochodzenia tętniczego.